Ενσυνείδητη διατροφή: Η απάντηση για τη φυσική & ψυχική υγεία
LOVE U

Ενσυνείδητη διατροφή: Η απάντηση για βελτιωμένη φυσική και ψυχική υγεία

22.11.2023 - 5 λεπτά ανάγνωσης

Στη σύγχρονη κοινωνία και τους γρήγορους ρυθμούς ζωής, οι ώρες των γευμάτων γίνονται πλέον σε συνθήκες πίεσης και είναι γεμάτες περισπασμούς.

Όχι σπάνια, μάλιστα, διαπιστώνουμε ότι σπαταλάμε απεριόριστο χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ότι δουλεύουμε ενώ τρώμε, χάνοντας έτσι την επαφή με την πραγματική ουσία της διατροφής. Ωστόσο, υπάρχει μια αποτελεσματική πρακτική που μπορεί να μας βοηθήσει να επανασυνδεθούμε με τη διαδικασία του φαγητού, να φροντίσουμε το σώμα μας και να χτίσουμε μια υγιή σχέση με αυτό που τρώμε. Αυτή η πρακτική είναι γνωστή ως ενσυνείδητη διατροφή.

Η ενσυνείδητη διατροφή προϋποθέτει ότι είμαστε παρόντες, ότι αδράττουμε τη στιγμή και ότι παραδινόμαστε πλήρως στην απόλαυση του γεύματός μας. Πρόκειται για την εκδήλωση ευγνωμοσύνης στο να μπορούμε να γευτούμε, να αγγίξουμε και να αισθανθούμε τις τροφές που καταναλώνουμε. Έχοντας επίγνωση του φαγητού και του ποτού που έχουμε στη διάθεσή μας την κάθε στιγμή, μπορούμε να αντιληφθούμε καλύτερα τα συναισθήματά μας που σχετίζονται με το φαγητό, καθώς και τα σήματα που στέλνει το σώμα μας όσον αφορά τη γεύση, την ικανοποίηση και τον κορεσμό. Ωστόσο, η ενσυνείδητη διατροφή δεν περιορίζεται μόνο στην πράξη του φαγητού -περιλαμβάνει ολόκληρη τη διαδικασία, από την επιλογή των υλικών μέχρι την προετοιμασία και το σερβίρισμα των γευμάτων.

Η έννοια της ενσυνειδητότητας, όπως ορίζεται από τον Jon Kabat-Zinn, περιλαμβάνει να εστιάζουμε την προσοχή μας σε αυτό που κάνουμε με συγκεκριμένο τρόπο, δηλαδή με σύνεση και χωρίς καμία κριτική διάθεση. Ο Kabat-Zinn, ο δημιουργός του προγράμματος Mindfulness-Based Stress Reduction, υπογραμμίζει τη σημασία του να μην κρίνουμε και να αποδεχόμαστε τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις αισθήσεις του σώματός μας. Η ενσυνείδητη διατροφή μάς επιτρέπει να αναγνωρίζουμε και να αγκαλιάζουμε τις πτυχές του εαυτού μας που συνδέονται με την κατανάλωση τροφής, προάγοντας μια πιο υγιή σχέση με το φαγητό.

Health

Τα οφέλη της ενσυνείδητης διατροφής

Αυξημένη επίγνωση της πείνας και του κορεσμού: Η ενσυνείδητη διατροφή μας βοηθά να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση των ενδείξεων πείνας και πληρότητας. Εστιάζοντας στο πώς αισθάνεται το σώμα μας, έχουμε τη δυνατότητα να αντιλαμβανόμαστε το πραγματικό αίσθημα πείνας και πληρότητας, γεγονός που βοηθά στην πρόληψη της υπερκατανάλωσης τροφής.

Βελτιωμένη πέψη: Η υιοθέτηση της ενσυνείδητης διατροφής βελτιώνει τη διαδικασία της πέψης, επιτρέποντάς μας να συμμετέχουμε πλήρως στη διαδικασία του φαγητού. Το να μασάμε αργά και να απολαμβάνουμε κάθε μπουκιά εξασφαλίζει άφθονο χρόνο στο πεπτικό σύστημα να επιτελέσει τις λειτουργίες του, γεγονός που βοηθά στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών.

Έλεγχος του βάρους: Μέσω αυτής της πρακτικής μπορούμε να παρακολουθούμε το βάρος μας, καθώς έτσι έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές γευμάτων και να αποφεύγουμε το άσκοπο τσιμπολόγημα. Όντας επικεντρωμένοι στα γεύματά μας μάς οδηγεί στην κατανάλωση πιο υγιεινών και πιο ικανοποιητικών τροφών, ενώ η αναγνώριση της αίσθησης της πληρότητας συμβάλλει στην καλύτερη διαχείριση των κιλών μας και, συνεπώς, στην απώλεια βάρους.

Καλύτερη ψυχική υγεία: Με την ενσυνείδητη διατροφή, οι άνθρωποι μπορούν να κατανοήσουν και να διαχειριστούν τη συναισθηματική τους σχέση με το φαγητό. Ενισχύει την επίγνωση των τάσεων που σχετίζονται με το στρες ή το συναισθηματικό φαγητό, οδηγώντας σε συνειδητές επιλογές. Πρόκειται για μια αποτελεσματική τεχνική που στοχεύει στη διαχείριση του άγχους και της συναισθηματικής κατανάλωσης φαγητού, ώστε να απομακρυνόμαστε από αυτήν την τάση και να αξιολογούμε και να επιλέγουμε τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκρινόμαστε στα συναισθήματά μας.

Εξερεύνηση της σύνδεσης του νου με το σώμα: Είναι ζωτικής σημασίας να κατανοήσουμε με ποιον τρόπο επηρεάζουν οι διάφορες δίαιτες τη σωματική και ψυχική μας υγεία. Η παρακολούθηση της διάθεσης και των επιπέδων ενέργειας μετά το γεύμα μάς επιτρέπει να κάνουμε πιο στοχευμένες διατροφικές επιλογές.

Αυξημένη απόλαυση του φαγητού: Όταν τρώμε και μένουμε επικεντρωμένοι στη διαδικασία, απολαμβάνουμε τις γεύσεις, τις υφές και τα αρώματα του φαγητού μας. Με την πλήρη ενεργοποίηση όλων των αισθήσεών μας έχουμε την ευχέρεια να απολαμβάνουμε το γεύμα μας και να αντλούμε μεγαλύτερη ευχαρίστηση από αυτό.

Καλλιέργεια της ευγνωμοσύνης: Η ενσυνείδητη διατροφή περιλαμβάνει ολόκληρο το ταξίδι του φαγητού· από την πηγή μέχρι το σερβίρισμα του πιάτου. Τρέφουμε περισσότερη εκτίμηση για τα συστατικά, την προσπάθεια που καταβάλουμε για τη δημιουργία του γεύματος και τα θρεπτικά συστατικά που αυτό προσφέρει, εφαρμόζοντας την ενσυνειδητότητα στον προγραμματισμό των γευμάτων, στα ψώνια και στο μαγείρεμα. Το μαγείρεμα με ενσυνειδητότητα μπορεί να είναι μια διαλογιστική εμπειρία που εμπλουτίζει τα γεύματα με αγάπη και αγνή πρόθεση.

Ευθυγράμμιση με τις μεσογειακές γαστρονομικές παραδόσεις: Αυτή η πρακτική εναρμονίζεται με τις αρχές της μεσογειακής διατροφής και σίγουρα δεν στερείται ενδιαφέροντος. Ο μεσογειακός τρόπος ζωής δίνει έμφαση στα φρέσκα, εποχιακά προϊόντα, το γεύμα με αγαπημένα πρόσωπα, την ποικιλομορφία και, συχνά, τις πολυπολιτισμικές επιρροές.

Στρατηγικές εφαρμογής της ενσυνείδητης διατροφής

Δημιουργία ενός ήρεμου και φιλόξενου περιβάλλοντος: Απομακρύνοντας τους περισπασμούς, όπως η τηλεόραση και οι ηλεκτρονικές συσκευές, δημιουργούμε έναν ήρεμο χώρο που εστιάζει αποκλειστικά στο γεύμα μας. Σίγουρα μια άνετη διάταξη καθισμάτων και ένα όμορφα διαμορφωμένο τραπέζι θα  δημιουργήσει μια φανταστική αισθητηριακή εμπειρία.

Ενεργοποίηση των αισθήσεων: Επικεντρωνόμαστε στις αισθήσεις μας ενώ τρώμε. Παρατηρούμε τα χρώματα, τις υφές και τα αρώματα του φαγητού μας. Αφιερώνουμε χρόνο για να εκτιμήσουμε τις γεύσεις καθώς αναδύονται στον ουρανίσκο μας. Μασάμε αργά και καλά, εστιάζοντας στις αισθήσεις κάθε μπουκιάς. Η ενεργοποίηση όλων των αισθήσεών μας μάς επιτρέπει να βυθιστούμε πλήρως στην εμπειρία του φαγητού.

Εστίαση στο παρόν χωρίς κριτική διάθεση: Είμαστε απόλυτα παρόντες στο γεύμα μας, απαλλαγμένοι από κάθε επικριτική διάθεση. Παρατηρούμε τυχόν σκέψεις ή συναισθήματα που προκύπτουν και προσπαθούμε να ανακατευθύνουμε την προσοχή μας στο παρόν. Βιώνουμε την εμπειρία του φαγητού χωρίς περισπασμούς ή ανησυχίες. Καλλιεργούμε μια μη επικριτική στάση απέναντι στις διατροφικές μας επιλογές και εκδηλώνουμε αυτοσυμπόνια για τις διατροφικές μας πρακτικές.

Συντονισμός με τις ενδείξεις του σώματός μας: Παρατηρούμε προσεκτικά τα σημάδια πείνας και κορεσμού που μας δίνει το σώμα μας. Αξιολογούμε την κλίμακα πείνας πριν αρχίσουμε να τρώμε και κατά τη διάρκεια του γεύματος, ώστε να αντιληφθούμε το αίσθημα ικανοποίησης και πληρότητας. Ο στόχος μας είναι να τρώμε μέχρι να είμαστε ικανοποιημένοι και όχι υπερβολικά χορτάτοι. Οφείλουμε να εμπιστευόμαστε το σώμα μας και να ακούμε τις ανάγκες του.

Εξάσκηση στην ενσυνείδητη μαγειρική & τον προγραμματισμό των γευμάτων: Επεκτείνουμε την ενσυνειδητότητα στον προγραμματισμό των γευμάτων και το μαγείρεμα, επιλέγοντας φρέσκα, υγιεινά και βιολογικά τρόφιμα. Αφού πρόθεσή μας είναι να απολαύσουμε κάθε στάδιο, διατηρούμε ενεργές όλες τις αισθήσεις μας κατά την προετοιμασία των γευμάτων, και φροντίζουμε να προσεγγίζουμε το μαγείρεμα ως μια προσεκτική και διαλογιστική πρακτική, εμπλουτίζοντας τα γεύματα με αγάπη.

Δοκιμασίες & ασκήσεις για ενσυνείδητη διατροφή: Χρησιμοποιούμε την ενσυνείδητη διατροφή ως αφορμή για διασκέδαση, ευημερία και προσωπική ανάπτυξη. Μπορούμε να φάμε με ξυλάκια για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό μας ή και να δοκιμάσουμε να απολαύσουμε το γεύμα μας στην απόλυτη σιωπή. Μια αποτελεσματική πρακτική περιλαμβάνει ασκήσεις διατροφής, κατά τη διάρκεια των οποίων παρατηρούμε και απολαμβάνουμε κάθε μπουκιά, ενεργοποιώντας όλες τις αισθήσεις μας. Έτσι, εμβαθύνουμε στην πρακτική του mindful eating και δίνουμε στην εμπειρία μια παιχνιδιάρικη νότα.

Έκφραση ευγνωμοσύνης & ενσυνείδητου προβληματισμού: Εκφράζουμε ευγνωμοσύνη για το φαγητό μας και τη θρεπτικότητά του. Πριν από κάθε γεύμα, οφείλουμε να σκεφτόμαστε την προσπάθεια και τη φροντίδα για την παραγωγή του και εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη στους αγρότες, τους παραγωγούς και όλους όσους εμπλέκονται για να βρεθεί το φαγητό στο τραπέζι μας. Η  στάση ευγνωμοσύνης ενισχύει την εμπειρία της ενσυνείδητης διατροφής και καλλιεργεί μια βαθύτερη εκτίμηση για την αφθονία στη ζωή μας.

Πρόσθετες συμβουλές για ενσυνείδητη διατροφή

Ημερολόγιο: Κρατήστε ένα ημερολόγιο φαγητού για να παρακολουθείτε τις διατροφικές συνήθειες, τα συναισθήματα και τις σωματικές σας αισθήσεις. Αυτό βοηθά στον εντοπισμό μοτίβων και στην καλλιέργεια της επίγνωσης όσον αφορά τη σχέση σας με το φαγητό.

Mindful Snacking: Εφαρμόστε τις αρχές της ενσυνείδητης διατροφής στο τσιμπολόγημα. Επιλέξτε σνακ με υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, υιοθετήστε έναν αργό ρυθμό κατανάλωσης και συνειδητά παρακολουθήστε αυτό που αισθάνεστε.

Ενσυνείδητη διατροφή & κοινωνικό περιβάλλον: Εξασκηθείτε στο mindful eating όταν τρώτε έξω ή σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Να είστε παρόντες στις συζητήσεις και να ευχαριστιέστε απόλυτα το φαγητό που έχετε μπροστά σας.

Να θυμάστε, η ενσυνείδητη διατροφή δεν έχει να κάνει με την τελειότητα ή τους αυστηρούς κανόνες. Πρόκειται για την καλλιέργεια μιας προσεκτικής και διαισθητικής σχέσης με το φαγητό. Με την εξάσκηση της ενσυνειδητότητας κατά τη διάρκεια των γευμάτων, μπορείτε να μεταμορφώσετε τις διατροφικές σας συνήθειες, να φροντίσετε το σώμα σας και να ενισχύσετε τη συνολική σας ευεξία και ευημερία. Ξεκινήστε, λοιπόν, να ενσωματώνετε το mindful eating στην καθημερινότητά σας και βιώστε τα βαθιά οφέλη που μπορεί να επιφέρει στη σωματική και ψυχική σας υγεία.